Aktualności

Wielcy artyści i (ich) piękne ogrody 29 października 2019

Często w naszej codziennej praktyce projektantów ogrodu mawiamy: „Pokaż mi swój ogród, a ja powiem ci kim jesteś.” Jakież więc piękne i niecodzienne muszą być ogrody ludzi sztuki, tworzących na co dzień rzeczy piękne. Dzisiaj, odwrotnie niż zazwyczaj, przedstawimy ogród w świetle wielkiej postaci, która była właścicielem lub jak kto woli wielką postać w świetle jej ogrodu. Czy są to piękne ogrody? Osąd zostawiamy naszym czytelnikom. Na pewno są nietuzinkowe. Nasza dzisiejsza wycieczka będzie obejmowała Francję, Anglię, Meksyk i Maroko.

 

Wielcy artyści i (ich) piękne ogrody

1. Monet, Giverny, Francja

„Oprócz malarstwa i ogrodnictwa, w niczym innym nie jestem dobry”. Claude Monet

Lilie wodne i mostek japoński w Giverny, autor: Claude Monet, źródło: www.wikipedia.pl

W Giverny, miejscowości pod Paryżem, znajduje się urokliwy ogród z historią. W latach 80 XIX wieku, zauroczony widokami, a przede wszystkim światłem, osiadł tam malarz, słynny impresjonista Claude Monet. Mieszkał tam ze swoją liczna rodziną, prowadził ogród i malował. To właśnie w tym okresie życia jego kariera malarska zaczęła rozkwitać, a tworzony przez siebie ogród utrawalał na płótnach.

Słynny mostek z obrazów malarza, ogród Moneta w Giverny Autorka zdjęcia: Ariane Cauderlier / Źródło: http://giverny.org/gardens/

Do dziś część ogrodu zachowała układ formalny, kształt rabat i alejki, które miała za życia malarza. W stylu ogrodu widać ówczesne trendy, czyli silne inspiracje ogrodami angielskimi.
W założeniu znajduje się oczywiście staw z liliami wodnymi i mostkiem, które malarz z pasją uwieczniał na płótnach. Odnajdziemy tam też ogród japoński, który założył pod wpływem inspiracji płynących z dalekiego wschodu.
Specjaliści potwierdzają że Monet był doświadczonym i znającym się na rzeczy ogrodnikiem. Sam artysta twierdził, że ogród to jego największe dzieło.

2. Gertrude Jekyll, Munstead Wood, Anglia

Przejście do ogrodu letniego Źródło: http://www.gardenvisit.com [CC BY 2.0 (http://creativecommons.org/licenses/by/3.0)], via Wikimedia Commons

W Anglii, kilkadziesiąt kilometrów na południowy zachód od Londynu, w Munstead Wood, znajduje się dom i ogród słynnej, angielskiej ogrodniczki, projektantki ogrodów, pisarki i publicystki- Gertrude Jekyll.
Żyła ona na przełomie XIX i XX wieku, zaprojektowała ponad 400 ogrodów w Wielkiej Brytanii, a także w Europie i USA. Jej wpływ na projektowanie i zakładanie ogrodów jest widoczny do dziś.
Historia jej domu i ogrodu, to także niezwykła historia współpracy. Gertrude najpierw stworzyła ogród, który potem był publikowany szeroko w literaturze fachowej i stanowił wyznacznik ówczesnych trendów. Natomiast dom, w którym mieszkała ponad 30 lat zaprojektował architekt Edwin Lutyens. Od tego momentu Gertrude i 20 lat młodszy architekt współpracowali razem i stworzyli wspólnie około 120 realizacji. Lutyens projektował domy, a Jekyll ogrody wokół.

Widok od północy na centralną część ogrodu przy domu Gertrude Jekyll. Źródło: ilustracja z książki „Home and garden” (1900)

Ogród w Munstead Wood jest odnowiony i istnieje do dziś. Założenie jest podzielone na kilka ogrodów. Znajdują się tam ogrody z kwiatami sezonowymi (ogród wiosenny, ogród czerwcowy), a także długa na ponad 60 metrów rabata, która kwitnie od czerwca do października. Każdy ogród ma starannie dobrane odcienie i barwy roślin. Gertrude wkomponowała też w założenie ogród użytkowy i szkółkę roślin, gdzie przygotowała materiał roślinny dla swoich klientów.

 

3. Frida Kahlo, Mexico city, Meksyk

Dziedziniec Muzeum Fridy Kahlo w Meksyku Autor zdjęcia: Peter Andersen via Wikimedia Commons: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:The_Blue_House_4.jpg#/media/File:The_Blue_House_4.jpg

 

Pod wieloma względami Casa Azul, czyli niebieski dom w mieście Meksyk , gdzie Frida Kahlo żyła przez większość swojego życia i ogród wokół niego jest jednym z jej artystycznych dzieł.
Na przestrzeni lat Frida i jej mąż Diego przekształcili, zmodernizowali i powiększyli zarówno dom jak i ogród, tak aby wyrazić ich gust i przywiązanie dla kultury meksykańskiej. Ich ogród żyje kolorem: kolorowe są ściany i donice, które kontrastują z zielenią roślin.

Frida Kahlo i Diego Rivera, źródło:  http://www.museofridakahlo.org.mx/

Ogród służył artystce zarówno do tworzenia, przyjmowania przyjaciół i uczniów oraz artystycznej ekspresji.

Frida i Diego w środku ogrodu zbudowali piramidę inspirowaną kulturą aztecką i używali jej do eksponowania azteckich znalezisk. Jeśli chodzi o rośliny, to w tym ogrodzie znajdują się gatunki typowe dla meksykańskiego krajobrazu: agawy, kaktusy, opuncje, które rosną obok drzew pomarańczowych i moreli, pigwy i granatu.
Silne inspiracje takim stylem ogrodu widać nawet tam, gdzie klimat nie jest aż tak gorący. W 2018 roku na londyńskiej wystawie Chelsea Flower Show powstał ogród meksykański stworzony przez Manoj Malde. Widać w nim mocne i intensywne kolory, takie jak: róż, pomarańcz, żółć oraz turkus wody i zieleń roślin.

4. Jardin Majorelle (malarz), Marrakech, późniejszy właściciel-Yves Saint Laurent 

Kolejnym ogrodem w gorącym klimacie, ale na innym kontynencie jest blisko hektarowy ogród w Marakeszu, okalający willę w wyrazistym niebieskim kolorze. Założył go francuski malarz Jacques Majorelle i rozwijał przez prawie 40 lat. Niestety po jego śmierci ogród, w którym znajdowało się wiele gatunków kaktusów i wspaniałe szemrzące sadzawki, znacznie podupadł.

Byłoby tak pewnie do dnia dzisiejszego, gdyby nie słynny projektant mody Yves Saint Laurent nie kupił posesji. Projektant nie tylko przywrócił posiadłości dawny blask, ale także wzbogacił kolekcję kaktusów. Yves Saint Laurent odwiedzał swoją posesję 2 razy w roku i mówi się że to właśnie tu, wśród egzotycznych roślin, pracował nad nowymi kolekcjami. Także tu zostały rozsypane jego prochy, w części różanej ogrodu.
Ten wyjątkowy ogród, stworzony przez dwóch artystów, jest w tej chwili główną atrakcją turystyczną Marakeszu.

Wspomniane ogrody są tak różne, jak tworzący je artyści. Odzwierciedlają pasję ich życia i talent do tworzenia. Piękne ogrody są dla wszystkich, bo każdy może zadbać o zieloną przestrzeń wokół siebie. Bądź artystą, miej swój ogród.

Autor: Barbara Łukaszuk